Clara en vacances

Kelly Kuenen, 7 juni 2012

Het ontcijferen van Nederlandse teksten in vrouwenalba is al een hele klus, maar het ontcijferen van Franse teksten vormt helemáál een uitdaging. Een goede beheersing van de taal is immers van belang om de woorden überhaupt te kunnen herkennen. Om ingewikkelde teksten te ontcijferen is het soms nodig deze vanuit een ander perspectief te bekijken. Letterlijk en figuurlijk. En daarom ging Clara een paar weken geleden met me mee naar Zuid-Frankrijk.

In de middeleeuwen werd er in adellijke kringen veel Frans gesproken. Frankrijk had een bepaald aanzien, en de invloed vanuit de Franse cultuur was in deze periode goed zichtbaar, onder andere in de literatuur. Ook in Clara’s sociale kring -zij het in een latere periode – werd Frans gesproken. Dit is te zien aan de inscripties in het album. Het album van Clara bevat verschillende Franse teksten, zoals de zinnen op onderstaande pagina. Door wie zijn deze teksten geschreven, en wat staat er? Ik besloot de teksten mee te nemen op vakantie. Wellicht kon de Franse zon een handje helpen?

Uiteraard was het niet het originele album van Clara dat richting Zuid-Frankrijk werd vervoerd. Het originele album wordt veilig bewaard in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag. Dus reisde ik op een mooie zaterdagochtend af richting Zuid-Frankrijk, samen met enkele goed leesbare kopieën.

Frankrijk zorgde letterlijk voor een zonnige kijk op de pagina’s. Bovendien zorgde de aanwezigheid van echte Fransozen ervoor dat ik mijn ‘vergeten’ kennis over de Franse taal kon ophalen. Verschillende tekstdelen kon ik alsnog ontcijferen.

Toch moest ik tot mijn terugkomst in Nederland wachten met het oplossen van sommige tekstdelen. Want wat zou die rare krul boven ‘bon’ toch zijn? Uiteindelijk was het Johan Oosterman die mij hierbij hielp. Hij opperde de mogelijkheid dat ‘bon’ misschien wel ‘vous’ zou zijn. De krul boven de ‘u’ staat zodoende voor een ‘s’, en de ‘b’ is dan een ‘v’. Bij het bekijken van de continuïteit van het handschrift lijkt dit inderdaad een aannemelijke interpretatie. De ‘b’ wordt in de rest van het handschrift immers op een andere manier geschreven. Dit is bijvoorbeeld te zien aan de ‘b’ in de naam van de auteur van deze tekst, ‘Antoine de Stembor’.

Gezien de regelmatigheid van dit handschrift lijkt het inderdaad een redelijke conclusie dat het hier geen ‘bon’ betreft.

Een ander perspectief blijkt inderdaad te kunnen helpen bij het ontcijferen van teksten. Wanneer je lange tijd naar dezelfde tekst kijkt  op dezelfde plek achter je bureau kan het immers zijn dat je, om het spreekwoord maar te verbasteren, ‘door de letters het woord niet meer ziet’. Daarnaast blijkt dat het perspectief van een ander ook erg nuttig kan zijn. Clara en ik hebben genoten van de vakantie. En we zijn weer stapje dichter bij de oplossing!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s