Alba in het Gelders archief

23-02-2012, Sophie Reinders

Voordat ik volgende week begin aan mijn onderzoek bij de Hoge Raad van Adel, maak ik nog een uitstapje naar het Gelders Archief om de alba-collectie aldaar te bekijken. Ik word wegwijs gemaakt door Eline Andriesse. Zij loopt hier momenteel stage en houdt zich al een paar weken bezig met het album van Agnes Ripperda. Dat album telt 198 pagina’s, maar het is lang niet volgeschreven: er zijn 52 inscripties. Het zijn allemaal minimale inscripties: een naam met eventueel een korte spreuk. De handschriften zijn vrij goed leesbaar, maar we breken samen ons hoofd over een paar onleesbare hanenpoten. Ook ik kom er niet uit, dus we nemen ons voor de betreffende pagina’s volgende week voor te leggen aan de onderzoeksgroep.

Ikzelf bekijk vandaag het album van Margaretha van Mathenesse en Walraven van Stepraedt. Het album van Margaretha bevat 199 bladen en meet 218 bij 164 mm. Vermoedelijk zijn enkele bladen later ingevoegd. Er is geen foliëring aangebracht. De nog oorspronkelijke leren band is bekleed met blauwe stof met daarop witte borduursels in een bloemenpatroon. In het midden zijn in een ovaal de letters F en D geborduurd. Het album wordt met twee blauwe linten dichtgebonden.

Van de bijna tweehonderd folio’s die het album bevat, is éénderde onbeschreven gebleven. In totaal bevat het album vijfenzestig liederen, acht sonnetten en daarnaast meer dan tweehonderd kleinere inscripties. De teksten (en ook de namen) zijn in diverse talen geschreven. Het overgrote deel is Franstalig, daarna volgen het Nederland en het Italiaans. Een enkele keer vind ik een Latijnse spreuk of motto en verder een enkel Grieks of Hebreeuws zinnetje. Verder zijn er twaalf familiewapens aangebracht in het album. Ruim tweehonderd personen leverden een bijdrage.

Naast de teksten is er, afgezien van enkele kleine schetsen en tekeningen, één illustratie te vinden, namelijk een schets van een scène uit het verhaal van Pyramus en Thisbe.

Pyramus en Thisbe in Margaretha’s album


Estra chaud et glace, s’asseurer en sa craincte
Couurir mille douleurs d’une allegresse faincte
Renouer son lieu, après auoijr deffaict
Monstrer qu’on n’aijme point lors qu’on est tout en flame
Vouloir en mesme temps bien et mal a sa Dame
Ce sont les signes vraijs d’ vng amoureux parfaict

[koud en warm zijn, je zeker voelen terwijl je twijfelt,
duizend smarten verhullen met geveinsde vrolijkheid,
je plek weer opbouwen nadat die afgebroken was,
laten zien dat je alleen liefhebt als het vol vuur is,
tegelijkertijd goed en kwaad willen voor je geliefde,
dat zijn de ware tekenen van perfecte liefde]

Onder het vers van de tekening is aangegeven dat deze in 1589 is gemaakt. In de linkerhoek staat iets wat lijkt op een paraaf, maar daaruit valt niet op te maken om wie het gaat. In het album komt dit teken verder niet voor en op de omliggende folio’s is ook geen ondertekening te vinden.

De rest van de dag bracht ik door in het gezelschap van Walraven en haar kring. Een impressie van het album van Walraven van Stepraedt vindt u hier. Onder anderen Rutghera van Eck, de dame die ik volgende week ga “ontmoeten” in Den Haag heeft een mooie persoonlijke bijdrage voor Walraven geschreven.

Begin maart worden alle alba van het Gelders archief gedigitaliseerd. Vanaf dat moment kan ik – en andere geïnteresseerden – vanuit mijn huiskamer de wereld van Walraven, Agnes, Margaretha en hun vrienden en familie binnenstappen. Ik verheug mij alvast op mooie “gesprekken”.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s