Hoera, een nieuw album!

Een van de mooiste momenten die je als onderzoeker kunt beleven, is het moment waarop je nieuw en voor jouw onderzoek relevant materiaal onder ogen krijgt. Een aantal weken geleden werd ik door verschillende mensen geattendeerd op een zeer rijk album uit een Franse privécollectie, begonnen als vrouwenalbum rond 1570 en voortgezet als familiealbum tot in de negentiende eeuw. Waarschijnlijk is het album enige tijd in het bezit geweest van Beatrice Pieck aan wie een van de liederen in het album opgedragen is. Naast liederen, minimale inscripties en spreuken bevat dit album ook een aantal zeer mooie afbeeldingen. Op folium 63v vinden we bijvoorbeeld onderstaande afbeelding. Het album wordt toegevoegd aan het onderzoekscorpus en binnenkort zal ik op deze site verslag doen van de eerste bevindingen.

64

 

Advertenties

Projectgroep alba amicorum zoekt donateurs

Meisjes die pas hebben leren schrijven, krijgen een poëziealbum voor hun verjaardag om daarin versjes te verzamelen van ouders, broertjes en zusjes, ooms en tantes, vriendinnetjes (en een enkel vriendje). Het poëziealbum – en hedendaagse virtuele sociale media als Facebook – kennen een verre voorloper in het zestiende-eeuwse vrouwenalbum dat in adellijke kringen geliefd was. Jonge adellijke vrouwen uit het oosten van Nederland en uit het Rijnland begonnen rond het midden van de zestiende eeuw op grote schaal met het bijhouden van een boek waarin ze hun familie en vrienden die op bezoek kwamen, inscripties lieten noteren, maar vaak ook liederen en gedichten. Vaak noteerden ze zelf ook bijdragen.
Het Overijssels liedboek is een van de vroegst bekende vrouwenalba en meteen ook een van de uitvoerigste. Het is bijzonder omdat het niet alleen veel liederen bevat, maar bovendien rijk is geïllustreerd.

Album van Margaretha Haghen. De inscripties zijn o.a. geschreven op een avond in februari 1564

De alba zijn belangrijke cultuurhistorische bronnen, omdat ze inzicht geven in het sociale leven van de adel in een periode die heel belangrijk was voor de Nederlanden: de tijd van de Tachtigjarige Oorlog, het ontstaan van de Republiek.

De vrouwenalba zijn, zelfs voor kenners, lastig om te lezen: de handschriften zijn vaak onduidelijk. Er is een onderzoeksgroep rondom deze bijzondere een waardevolle bronnen opgericht met daarin vertegenwoordigers van de Radboud Universiteit Nijmegen, de Hoge Raad van Adel, de Koninklijke Bibliotheek, het Gelders Archief en de Van Batenborch Stichting. Zij hebben het gezamenlijke doel diverse alba te ontcijferen en hun netwerk in kaart te brengen. Alle betrokken instanties zijn het eens: de vrouwenalba moeten voor een breed publiek toegankelijk worden gemaakt en daarmee ook voor andere geïnteresseerden beschikbaar komen voor onderzoek. De projectgroep wil de alba ontsluiten via deze website waarop facsimile’s van albumpagina’s komen te staan met transcripties en toelichtingen. Dit is de basis voor verder onderzoek. Voor het onderzoek naar en het ontsluiten van de alba is echter geld nodig.

Alle donaties welkom!

De projectgroep is daarom op zoek naar donateurs voor haar Stichting alba amicorum. Voor het publieksvriendelijke deel van het vrouwenalbaproject willen wij via crowdfunding de financiering rond krijgen. Iedereen die een bijdrage wil leveren aan het onderzoek, kan geld doneren aan de Stichting Alba Amicorum om de verwezenlijking van het project mogelijk te maken.
Alle donaties die de ontsluiting van de alba dichterbij kunnen brengen, zijn welkom. Als donateur ontvangt u een nieuwsbrief omtrent alle projectzaken en een uitnodiging voor een symposium dat dit najaar georganiseerd zal worden. In de toekomst zullen nog verschillende andere activiteiten voor donateurs georganiseerd worden. Deze zullen verschijnen in de agenda.

Als u de projectgroep wilt ondersteunen, kunt u zich aanmelden door een bericht te sturen naar info@alba-amicorum.nl onder vermelding van ‘ondersteuning alba’. Wij sturen u dan nadere informatie.

Te zijner tijd, als we facsimile’s hebben kunnen realiseren, kunt u via deze site ook nog een praktische bijdrage leveren aan lopend onderzoek door het transcriberen van (delen van) pagina’s uit verschillende alba. Deze zullen verschijnen onder transcripties waar nu enkele voorbeelden uit het liedboek van Anna Steyn te zien zijn. Onder onderzoeksverslagen zullen onderzoekers uit de projectgroep wekelijks berichten over hun eigen onderzoek.